Plastic Soep

Fifteen minutes of fame

De Lemniscaatkrant vroeg om een column over Plastic Soep. Ik schreef het volgende:

“In the future everyone will be famous for fifteen minutes,” zei Andy Warhol.
Ik droomde ervan dat ik later als Groot Schrijfster met een schitterende jeugdroman die vijftien minuten roem zou krijgen. Ik had nooit gedacht dat een boek over plastic afval mij in het spotlicht zou zetten. En wel langer dan vijftien minuten ook!

Vijf maanden geleden kreeg ik de opdracht om een boek te schrijven over de plastic soep – de gigantische hoeveelheid drijvend plastic in de Stille Oceaan.
Vervelend al dat plastic, dacht ik, maar dat ruimen we wel op.
Ik vergiste me…

Plastic – dat fantastische wondermateriaal dat je overal vindt: in je iPod en computer, om je krant, tijdschrift en eten, in je televisie, je Wii en je Nintendo – is helemaal niet zo schadeloos als het eruit ziet.
Om te beginnen is het voordeel van plastic tegelijk het nadeel als het op een verkeerde plek terechtkomt: het vergaat niet, het breekt alleen in hele kleine stukjes. In het zeewater lijken die stukjes op voedsel voor vissen en andere zeedieren en die eten het op.
Daarnaast hebben veel soorten plastic een merkwaardige eigenschap: ze trekken gifstoffen aan die in het water terecht zijn gekomen, zoals pesticiden, insecticiden en de onverbrande deeltjes van brandstoffen.
En, last but not least, zijn aan allerlei soorten plastic chemische stoffen toegevoegd – om ze elastisch te maken of juist te laten harden, om ze te kleuren, om ze brandvertragende eigenschappen te geven – die erg giftig zijn. Niet alleen voor vissen, of voor het milieu, maar ook voor ons.

Ik werd niet vrolijk van die ontdekking. Kwaad zelfs. Maar gelukkig kwam ik erachter dat het ook anders kan: alle plastic is gifvrij te maken – voor alle gifstoffen bestaat een niet-giftig alternatief dat meestal nog goedkoper is ook.
We moeten alleen de plastic industrie nog aan hun verstand zien te krijgen dat we geen gif in ons plastic willen. En daar kan jij bij helpen.

Een groot deel van het plastic afval probleem wordt veroorzaakt door wegwerpplastic. Als je nou geen plastic tasjes meer aanneemt, maar je eigen tas gebruikt, help je het afval al verminderen. Net als wanneer je een beker mee naar school neemt, zodat je niet steeds plastic bekertjes hoeft te gebruiken.

Maar denk vooral na bij wat je koopt. Op plastic producten staat tegenwoordig een symbooltje: een driehoek van pijltjes met een nummer erin. Dat nummer vertelt je welk plastic het is. Als je nou in het vervolg de nummers 3 (pvc), 6 (polystyreen) en 7 (overig plastic, o.a. polycarbonaat) in het schap laat staan – de meest giftige plasticsoorten – laat je de plastic industrie weten: dit willen wij niet.

Ik zal mijn minutes of fame, zolang ze duren, op tv, radio, en in kranten en tijdschriften, gebruiken om deze boodschap te verspreiden: Het kan anders. Het kan beter. Laten we dat dan ook doen.

Om met Barack Obama te spreken: Let’s go change the world!

Read this text in English