Plastic Soep

Een zure zee

Ik kreeg een mail van de Vertaler. Het onderwerp waaronder die in mijn postbus verscheen, voorspelde al weinig goeds: ‘Some more depressing news…’

De mail bevatte een link naar de website van de BBC . Daar was net een artikel op verschenen onder de titel ‘Acid oceans “need urgent action”’.

Wat is het geval? Zeewater heeft een bepaalde natuurlijke zuurgraad (een bepaalde pH-waarde). Wetenschappers zijn erachter gekomen dat de pH-waarde van de oceanen honderd keer sneller verandert dan hij op natuurlijke wijze zou doen. De pH-waarde daalt, het water wordt zuurder, waardoor het hele ecosysteem gevaar loopt. Dat betekent niet alleen dat grote koraalriffen zullen verdwijnen, maar ook dat de visvangst zal veranderen, waardoor de voedselvoorziening voor miljoenen mensen op het spel komt te staan.

De oorzaak van de daling van de pH-waarde zou door de mens veroorzaakt worden. De oceanen zouden de helft van de koolstofdioxide (CO2) die wij uitstoten absorberen. Die CO2 vormt koolzuur in het zeewater, waardoor de oceanen verzuren.

In het BBC artikel wordt niet gesproken over plastic.

Plastic – zelfs bioplastic – breekt af in CO2. In 2006 dreven er volgens de Verenigde Naties op elke vierkante zeemijl 46.000 plastic deeltjes… Ik geloof niet dat ik de conclusie hoef uit te spellen.

In december 2009 wordt er een nieuwe klimaattop gehouden. Hopelijk wordt dit probleem dan aangepakt. En hopelijk kijken ze dan ook naar de gevolgen van het plastic in het zeewater – al is het maar alleen vanwege de verzuring van de oceanen.

In Ierland is een onderzoek uitgevoerd, om te kijken wat het effect was op de CO2-uitstoot als er geen plastic tasjes meer zouden worden gemaakt. De conclusie? Per jaar zou er 31.000 ton minder CO2 worden uitgestoten – hetzelfde wat je auto uitstoot als je er 3.600 keer mee rond de wereld zou rijden. En dat is nog los van de CO2 die uit het plastic vrijkomt als het begint af te breken.

In Nederland is de bevolking 4,4 maal groter dan in Ierland. Er zijn 82 keer meer Amerikanen dan Ieren.

Moet ik nog meer zeggen? Acid oceans need URGENT ACTION!

Read this text in English.

Money, Money, Money

In gesprekken over oorlog en twist zegt de Uitgever altijd: ‘Als je wilt weten wat er werkelijk aan de hand is – kijk dan wie er iets te winnen heeft.’

Winst. Dat leek het sleutelwoord in het gesprek met Jacques Joosten, directeur van DPI dat volgens de eigen website ‘de meest toonaangevende organisatie voor preconcurrerend polymerenonderzoek & -ontwikkeling’ is.

We spraken over het onderzoek naar alternatieve grondstoffen voor plastic. Het is een onderzoek waar DPI veel aandacht aan besteedt, net als andere organisaties wereldwijd, maar ‘er zijn nog geen winnaars’.
Het verzet van de plastic industrie tegen een verbod of statiegeldheffing op plastic tasjes, begreep hij wel: ‘Zij laten zich hun business niet afpakken.’
Over de gifstoffen die in plastic worden gebruikt – en die onze gezondheid schaden – zegt hij: ‘Heel vaak is het zo dat er wel alternatieven zijn, maar dat die duurder zijn.’ En: ‘Zo is onze economie toch georganiseerd: degene met de laagste prijs wint. De consument neemt die beslissing’.
Hij had ook zijn twijfels of de overheid een rol zou moeten spelen op het gebied van recycling, inperking van weggooiplastic of het aan banden leggen van gifstoffen in plastic. ‘Je moet heel goed uitkijken wat het internationaal voor effect heeft’ en ‘waarmee zadel je de plastic industrie op?’

In mijn woorden: ‘Waarom zouden wij verantwoorde producten maken? Waarom zouden wij ons bekommeren om de gezondheid van onze medemens en een schoon milieu? Wij maken onze producten op de goedkoopste wijze, om de meeste winst te kunnen maken – en kennelijk kan het de mensen niet schelen, anders zouden ze onze producten niet kopen.’

Mijn favoriete poster van Loesje luidt: ‘Het was zo donker dat ik overal lichtpuntjes zag.’
Iedere keer blijkt die uitspraak weer waar. Ook nu.
Want terwijl in de petrochemische en plastic industrie de crisis toeslaat, waardoor duizenden werknemers op straat komen te staan, biedt dat prachtige mogelijkheden.
Verzamel deze mensen, met hun unieke kennis – zet ze bij elkaar en laat ze oplossingen bedenken: veilig plastic, een goed recyclesysteem, alternatieven voor wegwerpplastic.
Als het dan straks licht wordt, is de hele wereld groener.

Read this text in English.

Verse sneeuw

Vanavond vliegen we terug naar Nederland. De extreme weersomstandigheden die we tijdens onze reis door de Verenigde Staten meemaakten, staan symbool voor de omslagen in mijn stemming die werden veroorzaakt door de interviews die ik aflegde en de informatie die ik las.

Aan de West Coast was het zonnig. Ik sprak met mensen die me het probleem uit de doeken deden en mensen die werkten aan oplossingen – van recycling tot het verbieden van plastic tasjes. Ik zag het helemaal zitten.

Maar toen vlogen we naar New York. Het vroor tien graden toen we uitstapten. In de straten van de stad woei een naaldscherpe ijsregen en de sneeuw langs de wegen was zwart gekleurd door de uitlaatgassen. Ik las over de giftige stoffen die uit plastic lekken en onze gezondheid ondermijnen en wist niet hoe ik daar nog een positieve draai aan moest geven.

Maar nu zitten we in Pennsylvania waar een tientallen centimeters dikke stralend witte sneeuwlaag de omgeving in een sprookje heeft veranderd.

Mijn laatste interview was bij de Verenigde Naties. Juanita Castaño, de directeur van UNEP New York, is bezorgd over het plastic probleem, maar ziet allerlei mogelijkheden om tot een oplossing te komen. Zo roept ze – in navolging van Kofi Annan die dat in 2000 al deed – bedrijven op om naar de Verenigde Naties te komen, om samen te zoeken naar alternatieve – niet toxische – soorten plastic.

Er zijn ‘groene’ alternatieven voor de giftige chemische stoffen die tot nu toe worden gebruikt om plastic te produceren. Plastic kan veilig worden gemaakt.
We kunnen prima zonder alle wegwerpartikelen die van plastic worden gemaakt: van plastic tasjes tot kopjes en bestek. Het wegwerpplastic maakt eenderde deel uit van de totale plastic productie. Moet je je voorstellen wat het een olie en gas bespaart als we onze eigen boodschappentassen en drinkbekers meenemen!
Het overige plastic kan – nadat het zijn functie gehad heeft – gerecycled worden, waardoor het steeds opnieuw gebruikt wordt en niet op de afvalhoop of in zee eindigt.
Met landelijke strandopruimdagen kunnen we ervoor zorgen dat het afval dat uit de zeeën aanspoelt, niet terug de oceaan instroomt.
En zo komen we stapje voor stapje dichter bij een schoner milieu, en een gezonder bestaan.

Mijn reis door de plastic soep zit er nog lang niet op. Ik spreek nog mensen in Nederland, Duitsland en Engeland voor ik mijn boek kan voltooien.

Ik heb begrepen dat het stormt in Nederland. Ik ben benieuwd wat dat zal brengen!

Read this text in English

Op de dag dat Obama president werd

Ik geloof dat we het plastic probleem kunnen oplossen.
Ik geloof dat we deze wereld tot een schone, betere, veiligere plaats kunnen maken voor onszelf en onze kinderen.
Ik geloof dat we dat kunnen realiseren wat tot op de dag van vandaag onmogelijk lijkt.

‘Now, there are some who question the scale of our ambitions–who suggest that our system cannot tolerate too many big plans. Their memories are short. For they have forgotten what this country has already done; what free men and women can achieve when imagination is joined to common purpose, and necessity to courage.’

Barack Hussein Obama

Ziek van plastic

We zaten ruim vijf uur in het vliegtuig van Los Angeles naar New York. Tijd om de enorme stapel wetenschappelijke artikelen door te werken die we van Charles Moore mee hadden gekregen. Stuk voor stuk beschrijven ze het ziekmakende effect van het plastic afval op dier en mens.

De artikelen zijn voor een leek bijna niet om door te komen – en dat lijkt me de enige reden waarom de bevindingen erin niet in hoofdletters op de voorpagina van elke krant ter wereld staan: WE VERGIFTIGEN ONSZELF.

Ik zal slechts twee producten en een aantal van hun effecten op onze gezondheid noemen.

Ooit gehoord van Bisphenol A (BPA)? Waarschijnlijk niet. Maar je hebt wel gehoord van babyflesjes, voedselverpakkingen van plastic folie, Tupperware en magnetronbakjes, veel heldere plastic drinkflesjes, bekers, plastic bestek… om maar een paar producten te noemen. BPA wordt gebruikt om polycarbonaat plastic te maken – het materiaal waarvan al deze producten worden vervaardigd.
Als deze producten worden gebruikt scheiden ze een beetje BPA af – dat wordt meer als het product wordt verwarmd (tijdens transport in een hete vrachtwagen, bijvoorbeeld, of als je er iets warms in doet, of als je het in de magnetron zet), of wanneer het product begint te vergaan (op een afvalberg bijvoorbeeld, langs de kant van de weg of in het water).
Het onderzoek naar wat er gebeurt als een mens BPA binnenkrijgt is nog maar kort bezig, maar de resultaten zijn nu al schokkend. BPA zorgt bij vrouwen voor onder andere obesitas, een verhoogde kans op miskramen, een vergroeiing van de baarmoeder en cystes op de eierstokken. Er zijn sterke aanwijzingen dat BPA een rol speelt bij het krijgen van borstkanker, baarmoederhalskanker, prostaatkanker – en andere vormen van kanker aan onze voortplantingsorganen) en bij mannelijke vruchtbaarheidsproblemen (een verminderde spermakwaliteit en minder sperma).
BPA komt al tijdens de zwangerschap een kind binnen en kan gedragsproblemen en geboorteafwijkingen veroorzaken

En dan zijn er ftalaten. Dat zijn weekmakers die gebruikt worden om bepaalde plastics te fabriceren. Er zijn allerlei soorten ftalaten, niet één ervan is niet giftig, maar de allergiftigste is wel DEHP, dat onder andere wordt gebruikt om PVC te maken.
Waar PVC in zit? In teveel om op te noemen: van kroonkurken tot douchegordijnen, van babymatrasjes tot dakgoten, van vloerbedekking tot kinderspeelgoed, en van voedselverpakkingen tot infuusslangetjes…
Al het PVC scheidt DEHP af. En DEHP veroorzaakt als mensen het binnenkrijgen onder meer ademhalingsmoeilijkheden, spermabeschadiging, miskramen, een te snelle ontwikkeling van de geslachtsorganen bij meisjes, en kleinere penissen, balzakken en niet ingedaalde testikels bij jongens. Bovendien is het kankerverwekkend en verhoogt met name de kans op leverkanker.
Net als bij de Bisphenol A worden ook ftalaten van moeder op kind doorgegeven, al in de baarmoeder, en later via de borstvoeding.

Ik weet wel wat ik ga doen als ik weer thuis ben: de kasten uitmesten en alle ziekmakende rotzooi naar een goede plastic recycler brengen. Trouwens… ftalaten zitten overal, niet alleen in de plastic producten waar je ze zou verwachten, maar bijvoorbeeld ook in allerlei cosmetica, van crème tot babydoekjes.

Ik noemde maar twee producten die bij de vervaardiging van plastic worden toegevoegd – en die in ons milieu en onszelf terechtkomen: Bisphenol A en DEHP.
Wie gaat er uitzoeken wat alle andere door mensenhanden gecreëerde giffen er in plastic zitten – en in ons lijf terechtkomen?
Pas dan kan er eindelijk veilig, goed, en honderd procent gezond recycleerbaar plastic worden ontwikkeld.

Read this text in English.

Zolezzied

Werken aan dit project geeft me het gevoel alsof ik in een achtbaan zit – niet alleen vanwege de enorme snelheid die ermee gepaard gaat, maar ook omdat ieder interview me opnieuw door elkaar schudt. Vanmorgen sprak ik met Anthony Zolezzi en ik heb weer een volledige looping gemaakt.

Ik wilde geen deprimerend boek schrijven. Dat was mijn inzet vanaf het begin. Maar nadat ik de afgelopen dagen keer op keer hoorde hoe initiatieven om plastic tasjes te belasten of te verbieden door de plastic industrie en winkeliers de kop werden ingedrukt, begon ik zelf negatief te worden. Precies wat ik wilde voorkomen.

Het beste medicijn tegen die opkomende depressie was Anthony Zolezzi. Deze zoon uit een vissersfamilie reisde de wereld af om het probleem van het plastic afval te bestuderen – want plastic is een geweldig product dat niet meer weg te denken is uit onze maatschappij. Zijn conclusie was: ‘Don’t fight them, embrace them!’ En dat bedoelt hij niet op een Oscar Wilde manier (die zei: ‘Always forgive your enemies, nothing annoys them more.’)
Anthony Zolezzi gaat uit van het standpunt dat de enige manier om de strijd tegen de plastic vervuiling te winnen is om samen te werken met de producenten. Wanneer zij zich bewust worden van de voordelen van duurzame productie en recycling, zullen ze vanzelf veranderen.

Als advocaat van de duivel maakte ik hem erop attent dat ze niet hoeven te veranderen – dat ze winst maken door hun werkwijze te handhaven. Maar hij had een aantal zeer overtuigende argumenten:
- Meer dan wie dan ook zijn de plastic producenten zich ervan bewust dat olie een eindigende grondstof is, en dat het dus noodzakelijk is om naar alternatieve productiemethodes te zoeken.
- Op het moment dat het publiek in de winkel kan kiezen uit twee dezelfde, even dure producten: maar één van deze producten is op verantwoordelijke wijze gemaakt, dan zal de consument voor het ‘goede’ product kiezen.
- Zo gauw die keten in gang is gezet – de consument heeft de keuze en kiest voor het verantwoorde product – zal de producent zich conformeren aan de wens van de consument en steeds meer verantwoorde producten produceren, waardoor uiteindelijk de ‘slechte’ producten van de markt verdwijnen.

Mooi verhaal, dacht ik, maar ik stelde ertegenover dat mensen gericht zijn op merken: dat als ze de keus hebben uit een slecht A-merk product en een verantwoord product van een onbekend merk, de meerderheid toch het A-merk koopt.
Anthony glimlachte: ‘Embrace them!’ Juist die grote merken!
Niet alleen houdt hij er een mooie theorie op na – hij brengt hem ook in praktijk. Samen met de grootste voedselfabrikant en de belangrijkste waterproducent van de Verenigde Staten, geeft hij de consument de keuze: tussen een A-merk verantwoord product en een A-merk onverantwoord product.
Wie kiest er dan nog bewust voor iets dat slecht is, voor hemzelf of voor het milieu?

Vergeet overheidsregeltjes. Vergeet een Don Quichotte-gevecht tegen een onoverwinnelijke industrie.
Verander de wereld door verantwoord te kiezen.

Ik embrace Anthony Zolezzi

Read this text in English

Loser

Een van de vragen waar ik mee worstel, is op welke wijze ik de plastic industrie een plaats moet geven in mijn boek over de plastic soep.

Toen ik aan dit project begon – en als eerste interview met Rinus van den Berg van DSM sprak – vertelde ik hem dat ik niemand wilde aanvallen, niemand de schuld wilde geven, maar dat ik een boek wilde maken waarin door alle partijen gezamenlijk naar oplossingen wordt gezocht. Maar mijn houding tegenover de plastic industrie wereldwijd is in de loop van de gesprekken die ik gehad heb, en beelden die ik gezien heb, minder vriendelijk geworden.

We zijn met zijn allen schuldig aan het probleem. Rinus van den Berg zei: ‘Natuurlijk produceren wij kunststof, maar de consument koopt het, en wij hebben nooit gezegd dat mensen het in de oceaan moeten donderen!’ Dat is waar – maar kunststofproducenten vertellen ook niet dat je het materiaal niet in de oceaan moet donderen. Ze vertellen niet hoe toxisch het is en onder welke omstandigheden de verschillende plastics giftige stoffen beginnen af te scheiden. Ze maken geen onderscheid aan welke fabrikanten ze leveren – of er duurzame of wegwerpartikelen van worden gemaakt. Ze lichten ons niet voor wat de gevolgen zijn als deze stoffen afbreken in het milieu en in ons lichaam terecht komen. Ze werken niet op grote schaal mee aan recycling programma’s – integendeel: de plastic lobby is wereldwijd bezig maatregelen en wetten die hun productie van nieuw plastic zou kunnen verminderen te hinderen…

De zoon van de beroemde ontdekkingsreiziger en zeedeskundige Jacques Cousteau, Jean-Michel, heeft miljoenen dollars van de chemische industrie aangenomen om de boodschap te verspreiden dat het afvalprobleem er niet een van de producenten is, maar van de mensen die het niet netjes weggooien. Dat klinkt zo logisch, net als de woorden van Rinus van den Berg. Maar al wast op deze wijze iedereen uit de productieketen zijn handen in onschuld: de vervuilende producten zouden er niet zijn als zij ze niet op de markt brachten.

Charles Moore antwoordde, toen ik hem vroeg naar de verantwoordelijken voor dit probleem, dat iedereen een deel van de schuld draagt, maar dat we soms vergeten wie hier een hele grote rol in speelt: de marketingbureaus. De miljarden innende denktanks die aan de wereld verkondigen hoe onmisbaar het laatste snufje is, hoe makkelijk de nieuwste ontwikkeling is, hoe we buiten de boot vallen als we de allerlaatste trend niet onmiddellijk aanschaffen.
De marketingindustrie heeft, samen met de producenten en de winkeliers, ons allemaal gehersenspoeld. Waarom denken we niet twee keer na voor we iets aanschaffen? Waarom moeten we elk half jaar de nieuwste mobiele telefoon, terwijl de vorige het nog uitstekend deed? Waarom gooien we een paar gymschoenen weg die comfortabel zitten – maar niet meer de juiste modekleur hebben?

Ik voel me ongemakkelijk als ik via dit blog aan de wereld verkondig dat we eens een stap achteruit moeten doen om ons consumptiepatroon onder de loep te nemen – om te kijken in welke gekte we met zijn allen beland zijn. En ik realiseer me dat dat het succes van de marketingbureaus is: het maakt een loser van iemand die de trends niet volgt.

Vanaf nu ben ik een loser, and proud of it!

Read this text in English

500 woorden

In juli vindt de internationale Earth Charter Day Academic Conference 2009 plaats in Nederland. Ik kreeg een mail van Charles Moore waarin om uittreksels werd gevraagd voor bijdragen aan deze conferentie.
Ik vond het wel een mooie uitdaging: zet in vijfhonderd woorden op papier wat nu precies het probleem is.

Dit was waar ik mee kwam:

The Great Pacific Garbage Patch
De oceanen redden door de plastic cirkel te sluiten.

In de Stille Oceaan drijft een hoeveelheid plastic afval die de omvang heeft van tweemaal de Verenigde Staten. Het zeeleven en de zeevogels sterven, en ook wij krijgen het plastic via onze vismaaltijden binnen met alle gevolgen voor onze gezondheid van dien – niet alleen door de vergiftigende werking van verschillende soorten plastic, maar ook doordat zich in het zeewater toxische stoffen aan de plastic fragmenten hebben gehecht.

Schokkende cijfers van de Verenigde Naties wezen drie jaar geleden al uit dat er zich gemiddeld in iedere vierkante mijl oceanwater 46.000 stukken en stukjes plastic bevinden. Dat aantal groeit angstaanjagend snel. Wie bedenkt dat over de hele wereld één miljoen plastic tasjes per minuut worden verstrekt – en even achteloos worden weggeworpen – en dat er ieder uur 2,5 miljoen plastic flesjes worden weggegooid, kan zijn conclusies trekken: lang niet al dit plastic eindigt keurig in de vuilnisbak…

In april 2009 gaat een bijzonder project van start: A Convenient Truth, ofwel ACT. Jonge Nederlandse wetenschappers creëren een internationaal netwerk om te zoeken naar oplossingen voor de belangrijkste wereldproblemen, en om de gevonden oplossingen in praktijk te brengen. Het eerste onderwerp waarover zij zich zullen buigen is het plastic afval in de oceanen.

Het grootste probleem wordt veroorzaakt doordat een lineair consumptieproces is gecreëerd. Grondstoffen wordt gewonnen, plastic wordt vervaardigd en daar worden producten van gemaakt, die na gebruik eindigen op de afvalhoop.
Wanneer dit lineaire proces wordt omgebogen tot een cirkel – en het plastic wordt hergebruikt – is een eerste stap naar schonere oceanen gezet: de afvalberg groeit niet meer aan.
Daarmee besparen we tevens olie en gas, de eindige grondstoffen waarvan plastic wordt vervaardigd. Het is een fabeltje – ondersteund door de plastic industrie – dat veel plastic niet te recyclen zou zijn. Onderzoek heeft uitgewezen dat technisch gezien iedere vorm van plastic te recyclen is, en dat voor het vervaardigen van gerecycled plastic slechts 5% van de energie nodig is – en slechts een fractie van het schone water – dat wordt gebruikt om eenzelfde hoeveelheid nieuw plastic van dezelfde kwaliteit te maken.

Overheden kunnen een voortrekkende rol innemen door de uitgifte van plastic wegwerpartikelen te verbieden of te belasten, en de plastic recycling industrie te stimuleren. Maar over de hele wereld heeft de lobby van de chemische industrie inmiddels talloze initiatieven de kop heeft ingedrukt.
Toch zijn de oplossingen voorhanden om ervoor te zorgen dat de hoeveelheid plastic in de oceanen niet meer aanwast.

Nu rust er een belangrijke taak bij de wetenschap – het beantwoorden van prangende vragen. Hoe groot is de schade die al is aangericht? Hoe giftig zijn de schadeloos ogende plastics die wij zo vanzelfsprekend vinden werkelijk? En vooral: hoe filter je microscopische kleine plastic deeltjes uit 708,6 miljoen kubieke kilometer Stille Oceaan (slechts één van de vijf locaties waar het plastic zich in de zeeën ophoopt)?

De wetenschappers van ACT hebben de volledige steun van de internationale academische gemeenschap nodig om uitkomst te kunnen bieden.

ACT wordt inmiddels gesteund door het instituut Wetsus, negen universiteiten en tachtig bedrijven.

Misschien stuur ik het nog op ook…

Read this text in English

Plastic mafia

Gisteren was hier in Santa Monica een belangrijke dag. Tenminste… dat zou het zijn. Er zou gestemd worden voor een wetsvoorstel om plastic tasjes in de stad te verbieden en voor papieren tasjes te laten betalen, zodat mensen hun eigen tas zouden gaan meebrengen. Maar op het allerlaatste moment werd de stemming afgeblazen: de plastic tasjes industrie dreigde met een rechtzaak…

Als je op internet even op zoek gaat op welke wijze de plastic industrie het verbieden van — of zelfs statiegeld heffen op — plastic tasjes tegenhoudt, en de recycling industrie tegenwerkt, word je er helemaal misselijk van: lobbybureaus worden ingehuurd om deur aan deur handtekeningen op te halen tegen ‘groene’ beslissingen. Niet alleen krijgen de lobbybureaus gigantische bedragen uitgekeerd — degene die handtekeningen ronselt krijgt ook nog eens twee dollar per handtekening… Rechtszaken worden aangespannen om de tegenstander financieel uit te putten. Bedreigingen worden geuit. Smeergeld wordt betaald. Alles om maar door te kunnen gaan met het produceren van milieuvervuilende wegwerpartikelen die maar een paar minuten door de consument worden gebruikt. En niet alleen in de Verenigde Staten. Het gebeurt net zo hard in Canada, Azië, de Europese Unie, binnen de landen zelf, ook in Nederland…

Er staat teveel op het spel voor de olie-industrie om deze wegwerpplastic te laten schieten. Wat is er nou winstgevender dan iets te produceren dat achteloos in grote hoeveelheden wordt aangenomen en even achteloos wordt weggeworpen?

Wie bedenkt dat er over de hele wereld één miljoen plastic tasjes per minuut worden gebruikt en dat er ieder uur 2,5 miljoen plastic flesjes worden weggegooid, kan zijn conclusies al trekken.

Jongens waar hebben we het over? Moeten we echt gaan nadenken over alternatieve soorten plastic, zoals bioplastic?

Tijdens mijn speurtochten kwam ik een schokkend rekensommetje tegen. Ik was al gekant tegen het gebruik van mais, of ander voedsel, voor het maken van plastic. Maar wie kan er nog voorstander zijn als hij bedenkt dat er alleen al in de VS jaarlijks 13,5 miljard kilo aan plastic tasjes en verpakkingen wordt weggegooid — en als dat bioplastic zou zijn, dat gelijk zou staan aan een jaar voedsel voor 61 miljoen mensen?

Laten we gewoon STOPPEN met het produceren van wegwerpplastic. Dat is dan meteen de eerste stap in de richting van schonere oceanen!

Read this text in English

Road Trip

We reden van Santa Cruz naar Santa Monica. Urenlang door het Californische landschap. Jaknikkers, Harley Davidsons, roadtrains, eindeloze plantages met notenbomen, sinaasappels en knoflook, ranches vol vee, veel, heel veel niets, en eindeloos glooiende heuvels toen we Los Angeles naderden… Herinneringen aan James Dean, Easy Rider en Lucky Luke drongen zich op.

Het mooiste deel van de tocht leidde door de Pacheco Pass. Na heuvels die wel geschoren leken, kwamen we langs kilometerslange velden die waren bedekt door kakelverse sneeuw. Sneeuw? Bij 26 graden? Het bleken uitgestrekte akkers die waren bedekt door wit glinsterend plastic…

En toen hitten we Route 5 waarover we honderden mijlen naar het zuiden reden.

Na mijn blog over de schoonheid van Route 1, skypte de Vertaler me dat ik toch een verkeerd beeld van de Amerikaanse highways kreeg als ik me op dat mooie stukje weg baseerde. En hier bleek hoezeer hij gelijk had. Aan weerszijden van de weg en in de middenberm, wemelde het van het afval. Hier en daar een frisdrankblikje, maar vooral plastic: plastic flesjes die de zon vingen, plastic tasjes die wapperden in het struikgewas waarin ze verstrikt waren geraakt, volle vuilniszakken die uit auto’s waren geslingerd, etensbakjes, lange slierten landbouwplastic, stukken die van vrachtwagens waren gewaaid, en autobanden: fragmenten afgescheurd rubber, hele banden, zelfs hele wielen.

De Vertaler schreef hoe hij, toen hij in Nederland kwam, getroffen werd door hoe schoon alles was. Hij vond dat wij in Nederland boffen met een overheid die er zorg voor draagt dat onze straten en wegen zo schoon blijven.

Dat zette me aan het denken. Waarom krijg ik zo de kriebels van een teveel aan overheidsbemoeienis? Omdat het de indruk wekt dat de bevolking zelf geen verantwoordelijkheid kan of wil nemen. Worden we daardoor niet allemaal verwende kinderen die hun rotzooi achter zich op de grond gooien in de wetenschap dat hun ouders alles toch wel op zullen rapen?

Toch kunnen we niet zonder overheid als het gaat om een beter milieu. We hebben een overheid nodig om — zoals Ross Mirkarimi dat heeft gedaan in San Francisco — de uitgifte van plastic tasjes te verbieden, of liever nog al het wegwerpplastic — van plastic bestek tot voedselverpakkingen — aan banden te leggen.

Maar ik denk tegelijkertijd dat de verbiedende en oplossingen verschaffende rol van de overheid niet te groot moet zijn — zij zouden eerder de voorwaarden moeten scheppen waarbinnen wij zelf initiatieven kunnen nemen, waarbinnen wij onze verantwoordelijkheid moeten nemen. Als ze nou (meer) subsidies zouden verschaffen voor milieueducatie, recycling en afvalverwerkingsprojecten, kunnen we zelf het heft in handen nemen.

Met wat zakgeld van onze ouders als basis, groeien we dan wellicht op tot zelfstandige volwassenen.

Read this text in English